Bài được Tạ Ngọc, Sinh viên năm 2 khoa Luật, ĐHQG dịch từ chia sẻ gốc::How to Stop Comparing Yourself to Others
Tôi đã vật lộn với nó gần như cả cuộc đời này. Thường thì, tôi hay đổ lỗi cho việc mình có một ông anh trai song sinh sở hữu một bờ vai Thái Bình Dương, cao hơn tôi một cái đầu. Nhưng nếu bảo tôi thành thật với bản thân thì, có lẽ, nó là một khiếm khuyết về bản thân mà chính tay tôi gói ghém, cất giấu sâu ở trong trái tim này.
Tôi đã sống một cuộc đời chỉ toàn so sánh chính bản thân mình với người khác. Ban đầu, nó chỉ xảy ra ở trường học, khi tôi tham gia các hoạt động thể thao. Nhưng khi tôi dần trưởng thành, tôi bắt đầu so sánh bản thân mình với người khác dựa trên nhiều yếu tố khác: chức danh, thu nhập, nhà cửa và sự thành công.
Tôi đã khám phá ra rằng sẽ có hàng tá các yếu tố khác nhau để chúng ta tự so sánh bản thân mình với người khác. Và với sự phát triển tràn lan của các trang mạng xã hội, nó trở nên dễ dàng hơn khi ta vô tình bắt gặp một người nào đó “tốt hơn” để chúng ta so sánh, rồi điều đó làm ta tự nghĩ rằng bản thân mình “xấu” hoặc “tệ” đi vài phần.
Một khi ta đặt chân lên con đường đó, ta sẽ chẳng bao giờ tìm được điểm dừng.
Khuynh hướng tự so sánh bản thân mình với người khác cũng giống như bất kỳ khuynh hướng hay cảm xúc bình thường khác của con người, và chắc chắn rằng, không chỉ tôi là người duy nhất trải qua điều này. Tuy nhiên, nó là một thói quen xấu sẽ cướp đi hạnh phúc của chúng ta trong cuộc sống, và có vô số hệ lụy đi kèm:
So sánh vốn luôn khập khiễng. Chúng ta luôn so sánh những điều tồi tệ nhất ở bản thân với những điều chúng ta cho là tốt đẹp nhất ở những người xung quanh.
So sánh, theo định nghĩa, luôn đi kèm với số liệu. Nhưng chỉ có kẻ ngốc mới tin rằng tất cả những điều tốt đẹp đều có thể cân đo đong đếm được thôi.
So sánh cướp đi của ta nhiều thời gian. Chúng ta đều có 86,400 giây mỗi ngày. Chỉ cần sử dụng 1 trong số đó để so sánh bản thân với thành tích của người khác đã là quá nhiều rồi đấy.
Bạn quá đặc biệt để có thể được so sánh một cách công bằng. Tài năng, thiên phú, thành công, sự hi sinh, những đóng góp của bạn là độc nhất với chính bạn và là mục tiêu của bạn trên thế giới này. Chúng không bao giờ có thể được so sánh một cách chuẩn xác nhất với bất kì ai cả.
Không những không nhận lại được điều gì, mà còn có thể mất rất nhiều. Thử nêu tên vài cái nhé: lòng kiêu hãnh, phẩm giá, công sức, và cả niềm đam mê nữa.
Khi bắt đầu, bạn sẽ không thể tìm được điểm dừng. Thói quen này không thể dừng lại khi bạn đạt được thành công bạn mong muốn ở thời điểm so sánh trước đó, vì sẽ luôn có điều gì đó khác – hoặc ai đó khác – mà bạn sẽ tập trung vào để so sánh tiếp.
So sánh khiến bạn tập trung vào sai người. Bạn chỉ có thể điều khiển một cuộc đời – chính là cuộc đời của bạn. Nhưng khi chúng ta so sánh chính mình với người khác, chúng ta đang tiêu tốn năng lượng của bản thân chỉ để tập trung vào cuộc đời một ai đó mà không phải cuộc đời chúng ta.
Khi so sánh thành đố kỵ. So sánh bản thân một cách tiêu cực thường có kết cục là những cảm xúc tức giận, phẫn nộ; không chỉ với người khác mà còn với chính mình nữa.
So sánh lấy đi niềm vui. Việc so sánh bản thân với người khác không đem lại cho chúng ta bất cứ giá trị, ý nghĩa hay giúp ta hoàn thành những công việc đang dang dở. Chúng chỉ khiến ta bị xao nhãng hơn thôi.
Có thể dễ dàng nhìn ra rằng những tác động tiêu cực của việc so sánh bản thân mình với người khác vô số. Rất có thể bạn đã trải qua (hoặc đang trải qua) rất nhiều những suy nghĩ này trước đây.
Vậy thì, chúng ta có thể làm gì để thoát khỏi thói quen độc hại này?
Làm sao để ngừng những suy nghĩ so sánh bản thân với người khác? Dưới đây là một vài cách hữu ích có thể giúp được bạn:
Hãy nhận thức được những tác động xấu của nó. Hãy chú ý tới những ảnh hướng xấu của việc so sánh bản thân với người khác lên cuộc sống của bạn. Chủ động xóa bỏ từ khi nó hình thành trong suy nghĩ, để giải phóng bản thân mình khỏi những tác động xấu mà nó gây ra.
Nhìn thấy được thành công của bản thân. Bất kể bạn là ai – một nhà văn, nhà soạn nhạc, bác sĩ, người quét dọn, một người mẹ, hay là học sinh – bạn luôn có một góc nhìn độc đáo được xây dựng từ những trải nghiệm và thiên phú mà chỉ-riêng-bạn-mới-có. Bạn có khả năng để yêu thương, cho đi, cống hiến mà không thiết nhận lại nhiều. Bạn có trong tay tất cả mọi thứ để có thể đạt được những điều tốt đẹp trong cuộc đời mình. Những cơ hội đang ở ngay trước mắt, việc của bạn là mở đôi mắt mình ra và nhìn thật xa, thật kĩ, nhìn cả về những thành công trong quá khứ để lấy nó làm động lực mà tiến xa hơn trên con đường tương lai.
Khao khát những điều tuyệt vời hơn. Đôi khi những điều quý giá nhất của cuộc đời lại không thể nhìn được bằng mắt thường: tình yêu, sự khiêm tốn, lòng trắc ẩn, sự tử tế, lòng vị tha. Tất cả những điều tuyệt vời này đều không thể cân đo hay đong đếm được. Hãy khao khát những điều tuyệt vời ấy hơn bất cứ thứ gì, và tách biệt bản thân mình khỏi sự “thành công” mà xã hội đã định nghĩa.
Thay vì ghen ghét, hãy biết ơn. Sẽ có những lúc mà sự cạnh tranh là cần thiết, nhưng cuộc sống không phải là một cuộc đua. Chúng ta đều đang đấu tranh với chính mình, trên chính hành tinh này. Thay vì đối đầu với nhau để giành chức “chiến thắng”, ta có thể cùng nhau đưa ra hướng giải quyết cho nhiều vấn đề. Bước đầu tiên và là bước quan trọng trong quá trình vượt qua được thói quen phải hơn thua người khác chính là học cách biết ơn và khen ngợi những cống hiến của người khác.
Bày tỏ lòng biết ơn. Lòng biết ơn luôn là thứ khiến chúng ta nhìn ra những điều tốt đẹp mà ta đã có trên thế giới này.
Tự nhắc nhở bản thân rằng không ai là hoàn hảo. Khi quá tập trung vào những điều tiêu cực, ta rất khó để kéo bản thân về những điều tích cực. Tuy nhiên, hãy luôn nhắc nhở bản thân rằng không ai là hoàn thảo và không ai đang sống một cuộc đời trải đầy hoa hồng. Tất cả mọi người đều có những nỗi khổ,những vấn đề của riêng họ, chỉ là bạn có đứng đủ gần và mở mắt đủ to để có thể nhìn thấy điều đó không thôi.
Đi dạo. Lần tới khi bạn chợt nhận ra rằng mình đang so sánh chính mình với người khác, hãy đứng dậy và đi hít thở chút không khí. Hãy đi bộ một chút – dù chỉ là đi loanh quanh trong phòng. Thay đổi không gian xung quanh mình cũng có thể giúp thay đổi góc nhìn và suy nghĩ của bạn đó.
Tự tìm nguồn cảm hứng hay động lực mà không cần đến sự so sánh. So sánh cuộc đời của chúng ta với người khác là một điều ngu ngốc. Tuy nhiên, tìm nguồn cảm hứng và học hỏi từ người khác lại là một điều khôn ngoan. Hãy học hỏi và chấp nhận những điều khác biệt ở từng người, hãy mạnh dạn nêu vấn đề và đặt câu hỏi với người mà bạn ngưỡng mộ, hoặc đọc nhiều sách hơn để tìm nguồn cảm hứng. Nếu so sánh là một xu hướng nhất quán trong cuộc sống của bạn, hãy để ý xem mình nên có thái độ so sánh nào dẫn tới ảnh hưởng tích cực và ảnh hưởng tiêu cực nhé.
Tự so sánh chính mình với chính mình. Chúng ta luôn phải trở thành phiên bản tốt nhất của chính mình – không chỉ cho chính chúng ta mà còn cho lợi ích và sự đóng góp cống hiến cho cuộc đời. Hãy chăm chỉ để có thể chăm sóc cho bản thân về vật chất, tình cảm và cả tinh thần. Chúng ta cố gắng từng chút một để có thể tốt hơn chính bản thân chúng ta của ngày hôm qua, dù chỉ là 0,1%. Hãy học cách ăn mừng vì những thành tích bạn đã đạt được, thay vì đi so sánh nó với người khác nhé.
Với rất nhiều tác động tiêu cực vốn có của việc so sánh, chúng ta đang hoài phí cuộc đời khi giữ những suy nghĩ đó trong đầu. Tất nhiên, việc đấu tranh với nó cũng rất khó khăn đối với hầu hết chúng ta, nhưng thật may mắn rằng chúng ta có sự dũng cảm ẩn sâu bên trong để có thể đánh bại những nỗi sợ này. Sự tự do được tìm thấy mỗi khi ta so sánh bản thân ta ít hơn một chút là hoàn toàn xứng đáng những công sức ta đã bỏ ra.
Hãy ngừng so sánh bản thân với người khác bạn nhé.
“Đố kỵ là kẻ thù của niềm vui” – Theodore Roosevelt
Cảm ơn đã đọc bài dịch. Nếu bạn thấy đồng quan điểm thì comment bên dưới ủng hộ các bài dịch, bài viết tiếp theo của mình nhé.
Jan, 2021
