TRẺ EM – GIA ĐÌNH và BẠO HÀNH

Những ngày gần đây, cả dư luận đã dậy lên một làn sóng cực kỳ phẫn nộ với vụ việc bé gái 8 tuổi bị bạo hành đến c.h.ế.t bởi sự độc ác của dì ghẻ. Sự phẫn nộ không chỉ dành cho kẻ trực tiếp gây ra cái c.h.ế.t mà còn cho người bố quá nhẫn tâm, vô cảm cùng sự thiếu “cảm nhận” tinh tế từ người mẹ và đặc biệt sự thờ ơ  không đi tới cùng của những người hàng xóm khi hành vi bạo hành dã man ấy được thực hiện ngay ở một chung cư cao cấp, giữa một thành phố lớn bậc nhất Việt Nam, nơi có đủ các dịch vụ bảo vệ, chăm sóc trẻ em. Cái c.h.ế.t của bé gái 8 tuổi ấy, thật đau xót nhưng đó chỉ là bề mặt của một tảng băng chìm tăm tối về các nạn bạo hành.

Thực tế cho thấy rằng 68,4% trẻ em trong độ tuổi từ 1-14 cho biết đã từng bị bạo hành bởi cha mẹ hoặc người chăm sóc trong gia đình hoặc tại trường học, đó là còn chưa kể đến % những em không đủ khả năng khai báo với chính quyền.

Ở một xã hội văn minh, nơi trẻ em được coi là tương lai đất nước, là đối tượng cần được bảo vệ và chăm sóc thì vẫn có những mảng tối phủ lên nhiều gia đình và những đứa trẻ, dẫn đến những câu chuyện vô cùng thương tâm. Vậy bóng tối mang tên “bạo hành” ấy bắt đầu từ đâu và lan rộng như thế nào?

Giáo dục gia đình là một nền tảng thiết yếu và cực kỳ cần thiết trong sự phát triển về nhân cách của mỗi con người, tuy nhiên, trong gia đình của các nước Châu Á nói chung và Việt Nam nói riêng, tư tưởng về việc giáo dục bằng roi vọt rất phổ biến, đến mức hầu hết chúng ta đều coi đó là một chuyện hiển nhiên. Có lẽ rất nhiều người ở đây đã lớn lên với câu nói: “Thương cho roi cho vọt” – một câu nói mà rất nhiều các bậc cha mẹ dùng để khuyên răn con cái và gần như là một lời biện hộ, giải thích cho hành động dùng roi hoặc các hình phạt thể chất khác. Cá nhân tôi không đồng ý với việc sử dụng đòn roi như một cách khuyên răn vì đó là một hành động thể hiện sự bất lực trong giáo dục và nuôi dạy. Luật pháp đã quy định rằng: “Mọi trẻ em đều được bảo vệ bằng pháp luật, mọi hành vi gây tổn hại cho trẻ em đều bị các cơ quan thực thi pháp luật xử lý, can thiệp bất luận là chuyện dạy con hay dạy học trò”. Ví dụ như một người bạn của tôi cũng từng bị bạo hành bởi dì ghẻ từ khi cô ấy chưa đi học lớp 1, những gì trong ký ức sau gần 20 năm vẫn vẹn nguyên mỗi lần nhớ lại bị mẹ kế đánh vào khu sống mũi, đấm vào đầu, lấy cán chổi quật vào lưng kèm ánh mắt căm hờn của dì ghẻ mỗi khi trợn lên, đánh đến hộc m.á.u mũi, m.á.u miệng dù chỉ là vì những lỗi nhỏ nhặt nhất và sau đó là kèm theo những lời ngụy biện là “dạy dỗ” hoặc do bố mày làm tao điên, những cơn đau đầu vẫn theo cô ấy dai dẳng đến tận bây giờ.

Kể cả khi xuất phát từ tình yêu thương và mong muốn tốt cho con nhưng đòn roi không bao giờ là một giải pháp phù hợp, là một hành động đi ngược lại với giá trị nhân văn của giáo dục. Giáo dục và nuôi dạy phải được bồi đắp bằng tình yêu thương vô điều kiện, bằng sự chăm sóc chân thành, bao dung và tấm lòng mở rộng. Mỗi đứa trẻ là một cách nuôi dạy khác nhau, ta sẽ phải hiểu rằng đôi khi trẻ con sẽ là trẻ con thôi, chúng có thể sẽ hơi ích kỉ, ham chơi, sẽ hơi nghịch ngợm và nhiều khi vô tình làm ta phát điên lên, những gì ta có thể làm là hãy kiên nhẫn với trẻ, dạy bảo trẻ, yêu thương trẻ. Dù sẽ mất nhiều thời gian và nỗ lực nhưng kết quả thu được chắc chắn là xứng đáng.

Ngoài ra, có một sự thật nhức nhối: Sự vô cảm của đám đông. Tâm lý ngại ngùng, sợ can thiệp vào việc “dạy dỗ con của nhà người ta” là một tư tưởng ăn sâu vào người Việt, khiến nhiều người dù nghe hoặc trực tiếp thấy nhiều trường hợp trẻ em đang có xu hướng bị bạo hành vẫn chọn cách im lặng. “chẳng liên quan đến mình, giờ nói có khi bị người ta nói lại cũng nên”, “chắc kiểu gì chả có người đến giúp”, “ôi dào, chắc là cũng chẳng sao đâu, con nhà họ thì họ phải xót chứ”.

Những suy nghĩ ấy thường hiện lên như một lời bào chữa cho sự thờ ơ, để những người chứng kiến bớt áy náy và gạt khỏi đầu cảm giác “mình là một kẻ đồng lõa”. Chính vì vậy mà đã có rất nhiều tội ác ghê tởm đáng lẽ ra đã được ngăn chặn  nhưng vẫn xảy ra, chỉ bởi sự hờ hững.

Cái ác không tự nhiên được sinh sôi mà thực chất chúng được hình thành từ môi trường giáo dục, được dung túng bởi từ sự bỏ qua hờ hững, vô cảm của môi trường xunh quanh. Lại lấy ví dụ về vụ việc bé gái kia, “hàng xóm đã báo cáo rằng đã nhiều lần nghe được tiếng đánh đập, tiếng khóc, tiếng quát tháo”nhưng đến tận những giờ phút muộn màng mới trình báo thì hỏi còn ích gì?.

Ta không chỉ lên án những cá nhân từ vụ việc trên mà ta cần mạnh mẽ lên án cả sự vô cảm nói chung của nhiều người. Ở ngoài kia vẫn đang còn có biết bao những đứa trẻ khác có thể cũng đang chịu đựng sự bạo hành kinh khủng về tinh thần và thể chất nhưng chưa được biết đến và không được giúp đỡ. Vậy nên mới nói rằng vụ việc trên chỉ là một phần ngọn của cả một hệ tư tưởng sai lầm trong giáo dục và nuôi dạy con cái.

Kết lại bài viết, tôi muốn nhấn mạnh lại một lần nữa về sự sai trái trong “truyền thống giáo dục” bằng roi vọt và về cả mặt xuống cấp nghiêm trọng của lối sống thiếu đạo đức từ nhiều bậc phụ huynh, sự thờ ơ của cộng đồng đặc biệt là sự lỏng lẻo của pháp luật thì sẽ vẫn còn nhiều những vụ việc đau lòng như trên xảy ra.

Việc làm từ gốc và cấp thiết nhất của một quốc gia chính là việc dành cho giáo dục,  giáo dục trẻ em từ bé, ngay từ gia đình tới nhà trường và các tổ chức khác hãy giúp trẻ em có thêm nhiều kiến thức, kỹ năng hiểu về quyền và nghĩa vụ của mình, giúp các em dễ dàng tiếp cận tới những kênh thông tin trợ giúp nhanh và hiệu quả nhất.

Mẹ Terrasa đã từng nói rằng: “Không có nhiều người có thể làm được những điều phi thường, vĩ đại nhưng tất cả chúng ta có thể làm những điều nhỏ bé với một tình yêu to lớn, tôi nghĩ sự thay đổi hãy bắt đầu từ những cá nhân, ngày từ giờ phút này.

Mỗi gia đình, hãy cùng chung tay trong việc nuôi dạy con cái một cách đúng đắn thì mới mong có một xã hội tươi sáng, hạnh phúc hơn được vì chính các em sẽ là những người bố, người mẹ trong tương lai.

LQM- 01 Jan 2022

————————-

Số liệu nguồn:Bảo vệ trẻ em khỏi bạo hành | UNICEF Việt Nam